ลองนึกภาพว่ามีรถยนต์ไฟฟ้าจอดที่ไว้โดยที่แบตเตอรี่ยังเต็มอยู่ แต่แทนที่จะจอดทิ้งไว้อย่างงั้น มันสามารถส่งไฟฟ้ากลับมาที่บ้านหรือแหล่งที่จ่ายไฟฟ้ามาได้ นี่แหละคือเทคโนโลยี V2G ที่ไม่ได้เป็นเพียงแค่ “ผู้รับ” เพียงอย่างเดียวแต่สามารถเป็น “ผู้ให้” ได้อีกด้วย

V2G คืออะไร?

V2G ย่อมาจาก Vehicle-to-Grid เป็นเทคโนโลยีที่สามารถทำให้รถยนต์ไฟฟ้ารับและจ่ายไฟฟ้าได้จากระบบ โดยปกติแล้วไฟฟ้าจะวิ่่งได้เพียงแค่ทิศทางเดียวคือการรับ ดังนั้นการมีระบบนี้จะทำให้รถยนต์ไฟฟ้าเป็นแหล่งพลังงานได้ สมมติว่าถ้าในช่วงค่ำบ้านคุณใช้ไฟมากในช่วงนี้ คุณสามารถใช้ไฟฟ้าจากรถ EV มาทดแทนได้ อีกทั้งขนาดแบตเตอรี่ของโซลาร์ที่ติดบ้านทั่วไปถึง 6 เท่า

หลักการทำการของ V2G

ระบบ V2G จะใช้ 3 ส่วนประกอบหลักๆ คือ รถยนต์ไฟฟ้า เครื่องชาร์จแบบสองทิสทาง และโครงข่ายไฟฟ้าอัจฉริยะที่จะคอยช่วยจัดการพลังงานอัตโนมัติ เมื่อที่ชาร์จกับรถยนต์ไฟฟ้าถูกเชื่อมต่อกันจะแชร์ข้อมูลระหว่างกันและสามารถรับรู้ได้ว่าต้องการที่จะชาร์จแบตหรือจ่ายไฟฟ้าออกไป ลองคิดภาพว่าในช่วงที่ทุกคนกำลังเปิดแอร์พร้อมๆกันทั้งเมือง รถเราก็จะจ่ายไฟฟ้าออกไป จะทำให้ค่าไฟของเราลดลงแล้วเราก็ค่อยมาชารต์รถใหม่ในตอนที่ค่าไฟกลับมาถูกแล้วหลังช่วงพีค มันคือการซื้อถูกขายแพงนั่นเองและก็ถือว่าเป็นการลงทุนขนาดเล็กด้วยเช่นกัน

ประวัติความเป็นมาและตัวอย่างจริง

แนวคิดนี้ริเริ่มโดยศาสตราจารย์ Willett Kempton ในปี 2001 และ Nissan คือผู้นำตัวจริงในการนำไปใช้จริง 

• ในปี 2018 Nissan LEAF คันหนึ่งในเยอรมนีสามารถหาเงินได้ราว 20 ยูโรต่อสัปดาห์ 
• ในปี 2021 Nissan LEAF คันหนึ่งในสหรัฐอเมริกาทำรายได้จาก V2G ได้สูงถึง 4,200 ดอลลาร์ในฤดูร้อนเพียงฤดูเดียว 
• ในเยอรมนีเมื่อปี 2023 เมื่อโรงไฟฟ้าขัดข้อง ซอฟต์แวร์อัจฉริยะดึงพลังงานจากรถไฟฟ้าที่จอดนิ่งกว่า 4,500 คัน เพื่อจ่ายไฟให้บ้านกว่า 20,000 หลังได้สำเร็จ
• BMW ในเยอรมนีที่พบว่าการใช้ V2H สามารถสร้างรายได้ให้เจ้าของรถได้ถึง 300 ยูโรต่อปี

ประเภทของ V2G ที่ควรรู้ 

ประเภทของ V2G มี 5 รูปแบบได้แก่

1. V2G แบบส่งพลังงานกลับสู่โครงข่ายไฟฟ้าสาธารณะและเจ้าของรถจะได้ค่าตอบแทน
2. V2H จะส่งพลังงานกลับไปให้บ้านโดยตรง เปรียบเสมือนกับเครื่องปั่นไฟฉุกเฉิน
3. V2B จะใช้กับสำนักงานใหญ่ๆเป็นการ Backup  หรือ ลดความต้องการใช้ไฟในช่วงพีค
4. V2V เป็นการชาร์จให้กับรถอีกคันได้
5. V2L คือการชาร์จให้กับอุปกรณ์ไฟฟ้าโดยตรง

ทั้งหมดนี้อยู่ภายใต้หัวข้อ Vehicle-Grid Integration (VGI)

อนาคตของค่ายรถที่กำลังจะมาถึง

ปัจจุบันมีค่ายรถหลายเจ้าที่จะนำเทคโนโลยีนี้เข้ามาในระบบรถยนต์ไฟฟ้าภายในปี 2026 ไม่ว่าจะเป็น Nissan LEAF, Ford F-150 Lightning, Kia EV6 และอื่นๆอีกมากมาย แม้แต่ Tesla ก็ยังนำระบบนี้เข้ามาแล้วใน Model 3 แต่ยังไม่ได้เปิดใช้งานเพราะยังไม่สมบูรณ์ Mitsubishi ถือเป็นผู้บุกเบิกในกลุ่มนี้มาหลายปีแล้ว และได้ถ่ายทอดความรู้ไปยัง Renault และ Nissan

ประโยชน์ของ V2G

เจ้าของรถสามารถประหยัดค่าไฟได้ถึง 50% ต่อปี จากการศึกษาของ Colorado Energy Office ประเมินว่ารถแต่ละคันที่เชื่อมต่อ V2G จะสร้างประโยชน์ให้ผู้ใช้ไฟฟ้าได้ถึง 600 ดอลลาร์ตลอดอายุการใช้งาน สำหรับระบบไฟฟ้าโดยรวมช่วยรักษาสมดุลและลดโอกาสไฟดับด้วย ในสหรัฐอเมริกามีรถไฟฟ้าประมาณ 2.1 ล้านคัน ซึ่งมันคือพลังงานไฟฟ้าที่สูงถึง 126 กิกะวัตต์-ชั่วโมงเมื่อนำมาใช้ใน V2G

ความท้าทายที่ยังต้องแก้ 

ถึงแม้ว่าจะเป็นเทคโนโลยีที่มีศักยภาพสูงแต่ว่าก็ยังมีอุปสรรคอยู่ในเรื่องของ ราคาเครื่องชาร์จแบบสองทิศทางที่แพง การชาร์จและปล่อยไฟบ่อยๆ อาจจะทำให้แบตเตอรี่เสื่อมได้ไวขึ้น ยังไม่มีค่าตอบแทนที่ชัดเจนเพราะระบบ V2G ไม่ได้เหมือนกับโซลาร์หรือแบตเตอรี่สำรอง รวมถึงกฎหมายในแต่ละประเทศยังไม่ได้รองรับการเข้ามาของ V2G และการจัดการความเป็นส่วนตัวของข้อมูลในบริษัทไฟฟ้ากับผู้ให้บริการซอฟต์แวร์ที่ต้องคำนึงถึง

อนาคตที่รถของคุณกลายเป็นโรงไฟฟ้า

V2G ไม่ได้เป็นแค่เทคโนโลยีสำหรับคนที่ใช่รถ EV เพียงอย่างเดียว แต่เป็นการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ในวิถีที่โลกต้องผลิต สะสม และใช้พลังงาน รถยนต์จอดนิ่งอยู่ถึง 95% ของเวลาทั้งหมด V2G จะเปลี่ยนรถเหล่านั้นให้กลายเป็นโรงไฟฟ้าและเมื่อผู้ผลิตรถ บริษัทไฟฟ้า และรัฐบาลร่วมมือกันอย่างจริงจัง รถคันที่จอดอยู่หน้าบ้านคุณอาจกลายเป็นสินทรัพย์พลังงานที่ทรงคุณค่าที่สุดในบ้านก็เป็นได้